De bouw in Noord-Holland draait op volle toeren. En eerlijk is eerlijk: beton blijft een hoofdrolspeler. Toch willen we wél meer circulair werken: beton uit sloop niet weggooien, maar terugbrengen als grondstof voor nieuw beton. Alleen… de logistiek in en rond Amsterdam en Zaandam is vaak een gedoe: drukte, uitstoot, beperkte ruimte. Daarom doken HvA-studenten in de vraag: hoe kan binnenvaart helpen om die circulaire betonketen slimmer te maken?
Uitdaging
De studenten kregen een duidelijke (maar brede) hoofdvraag: welke condities zijn nodig om een circulaire betonstroom via binnenvaart te realiseren?
De uitdaging bestond uit:
- het vinden van best practices (NL/Europa) en deze vertalen naar de regio;
- het “uit elkaar trekken” van de betonketen(van sloop tot hergebruik) en kijken waar gebruik van water logisch is;
- ophalen van kansen/uitdagingen bij de markt (wat zeggen slopers, verwerkers, producenten?);
- uitzoeken waar je überhaupt kunt laden/lossen (kades/overslagplekken).
Aanpak
Het onderzoek is gedaan aan de hand van verschillende onderzoeksmethoden. Beginnend met literatuuronderzoek (circulariteit, modal shift, logistiek). Vervolgens zijn verschillende bouwbedrijven en ketenpartners geïnterviewd. Er is gebruik gemaakt van analyse-tools om tot een overzichtelijk rapport te komen. Daarnaast is er een locatieverkenning van kansrijke havengebieden en overslagplekken rond Amsterdam/Zaandam gedaan.
Resultaat
Hieronder de belangrijkste uitkomsten op een rij:
- Niet elke betonstroom is geschikt voor water: de beste kans zit in bulk, verwerkt betonpuin (granulaat) dat van verwerker naar betonproducent gaat. Dat is zwaar, niet tijd-kritisch en vaak goed te plannen.
- Prefab werkt vaak wél goed over water: het is groot en zwaar en bespaart veel ritten in één keer. Nat beton blijft lastig door houdbaarheid en extra overslag.
- Schaal is ontzettend belangrijk: voor betonpuin loont watertransport vooral bij ongeveer 500–1.000 ton per rit (of als je stromen bundelt).
- Afstand helpt mee: financieel wordt het vaak interessanter vanaf circa 30–50 km, omdat laden/lossen bij water extra tijd en geld kost.
- Kades/gebieden met potentie: vooral het Noordzeekanaalgebied (o.a. Haven van Amsterdam, Coenhaven, Vlothaven, Riekerhaven) en in Zaandam de Industriehaven en kades langs de Zaan. Maar: detailinformatie over vergunningen/capaciteit is niet altijd makkelijk te krijgen.
- Grootste uitdaging is goede organisatie: het werkt pas echt als ketenpartners samenwerken, volumes zekerder worden en je logistiek niet “per projectje” oplost, maar structureel organiseert.
Wat betekent dit voor jou als ondernemer?
Werk je met betonpuin, granulaat, zand/grind of prefab? Dan zit er serieus potentie in water als ‘middenstroom’ (verwerker → producent). De truc is: maak het groot genoeg, planbaar en regel de overslag slim. En dat lukt sneller als je het samen met ketenpartners aanpakt.
